Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

UNIWERSYTET IM. A. MICKIEWICZA
WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH
INSTYTUT PSYCHOLOGII
MGR KATARZYNA PALUS


Uwarunkowania braku partnera życiowego w okresie wczesnej dorosłości

        Inspiracje dla podjęcia badań w tym zakresie stanowiły (1) dane socjodemograficzne ujawniające w ostatnich dekadach systematyczny wzrost liczby młodych osób obojga płci, którzy nie maja partnera życiowego, (potocznie określanych mianem singli), (2) znaczące koncepcje z obszaru psychologii life-span, które uznają wybór partnera życiowego, wejście w role małżeńskie oraz rodzicielskie za fundamentalne zadania rozwojowe w okresie wczesnej dorosłości (23 - 35 r.), (3) liczne raporty (por. Slany 2004, Janicka, 2006) wskazujące na wysoką rangę, którą życiu małżeńskiemu i rodzinnemu, a nie życiu w pojedynkę przypisują młodzi dorośli, a także (4) przegląd literatury i badań wskazujących na istotny związek miedzy życiem w pojedynkę, a niższym poczuciem jakości życia. Niewątpliwie problematyka braku partnera życiowego nie jest nowa, zwłaszcza e-media i prasa popularna podejmują od lat problem tzw. singli. Potoczna wiedza, popularyzowana przez media na temat życia w pojedynkę wymaga jednak naukowej weryfikacji poprzez rzetelne badania, których brakuje na gruncie polskiej psychologii. Ten niedostatek badań dodatkowo skłania do podjęcia problematyki braku partnera życiowego w okresie wczesnej dorosłości. Badania zostały przeprowadzone w dwóch etapach: pierwszy to badania z zastosowaniem kwestionariuszy (na próbie 430 osób), a drugi etap obejmował badania z użyciem wywiadu narracyjno-biograficznego Schützego (z udziałem 40 młodych dorosłych żyjących w pojedynkę). Wyniki poszczególnych analiz wskazują na związek z brakiem partnera życiowego takich czynników jak: wysoki lek przed odrzuceniem ze strony partnera, niski poziom komfortu związanego z bliskością i intymnością w miłosnej relacji, niski poziom komfortu związanego z poleganiem na partnerze, niski poziom kompetencji relacyjnych w związkach miłosnych, a także na znaczeniu doświadczeń z osobami przeciwnej płci w okresie adolescencji, w tym umawiania się na randki, posiadania partnera oraz kontakty z jednopłciową grupą rówieśniczą. Badania nad uwarunkowaniami braku partnera stanowią ważny obszar badawczy, który do tej pory cieszył się większym zainteresowaniem socjologów i demografów niż psychologów.

        Konsekwencją tego jest niewielka znajomości psychologicznych czynników i mechanizmów pozostających w związku z życiem w pojedynkę. Potwierdzeniem teoretycznego i praktycznego znaczenia tych bada
ń jest przyznanie na ich realizacje środków finansowych w ramach grantu własnego z MNiSZW. To, co ważne - to pragnienie, by (1) zarówno polscy i zagraniczni uczeni oraz (2) osoby niezwiązane z nauką, mieli możliwość zapoznania się z wnioskami z badań oraz (3) by wnioski te znalazły praktyczne zastosowanie w obszarze profesjonalnej pomocy psychologicznej i wspomagania rozwoju młodych dorosłych.